ปี 2546 ถูกกำหนดให้เป็นปีแห่งการส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้ กิจกรรมเพื่อส่งเสริมให้คนไทยอ่านหนังสือจึงปรากฏมากมายทั้งยังต่อเนื่องข้ามปี โครงการพัฒนาเด็กปฐมวัยในชนบทด้วยการเล่านิทานอ่านหนังสือให้เด็กฟัง ในพื้นที่ อ.ภูเวียง กิ่ง อ.หนองนาคำ และ อ.หนองเรือ จ.ขอนแก่น โดยสมาคมไทสร้างสรรค์ องค์กรพัฒนาเอกชนที่ดำเนินงานด้านพัฒนาการเด็กปฐมวัยและครอบครัว คืออีกหนึ่งโครงการ

                "น.พ.อุดม เพชรสังหาร" ผู้อำนวยการสถาบันราชานุกูล กรมสุขภาพจิต นายกสมาคมไทสร้างสรรค์ บอกว่า ช่วงวัยที่สำคัญที่สุดในชีวิตคือวัยแรกเกิด-6 ปี เพราะรากฐานทั้งปวงของชีวิตถูกกำหนดขึ้นในช่วงวัยนี้ แต่สังคมไทยให้ความสำคัญต่อการพัฒนาการศึกษาเด็กปฐมวัยอย่างจำกัด

                "หลังผ่านการทดลองและพัฒนารูปแบบการพัฒนาการศึกษาเด็กปฐมวัยมากกว่าสี่ปี สมาคมไทสร้างสรรค์พบว่ากิจกรรมการส่งเสริมการอ่านผ่านการเล่านิทานอ่านหนังสือให้เด็กฟัง สร้างผลกระทบด้านบวกแก่เด็กและผู้เกี่ยวข้องได้อย่างชัดเจน เป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพสูงยิ่งทั้งในด้านส่งเสริมจินตนาการ พัฒนาสมาธิ เตรียมความพร้อมด้านภาษา ปลูกฝังนิสัยรักการอ่าน ช่วยให้พ่อแม่ลูกมีการสื่อสารและสร้างเสริมความสัมพันธ์ระหว่างกัน "
                ขณะที่ "ปรีดา ปัญญาจันทร์" นักเขียนนักเล่านิทาน และครูอนุบาล ผู้มากด้วยประสบการณ์ด้านเด็กปฐมวัย เล่าว่า เด็กที่ไม่เคยฟังนิทาน พัฒนาการด้านภาษาจะต่ำ

                "เพราะเขาไม่มีคนพูดคุยด้วย" แล้วภาษาในนิทานเป็นภาษาที่สื่อสารกับเด็กได้ดีที่สุด ง่าย และเป็นภาษาที่อบรมสั่งสอนเด็กทุกอย่าง อย่างเรื่องน้องหมีแต่งตัว เมื่อฟังจบ พ่อแม่ คุณครูไม่ต้องบอกให้เด็กแต่งตัว เขาจะทำเอง เพราะเห็นว่าน้องหมีทำได้ เขาก็ทำได้

                "การอ่านหนังสือนิทานให้ลูกฟัง เมื่อลูกเข้าเรียนอนุบาล เด็กจะเด่นกว่าคนอื่น คือ พูดจาชัดเจน เวลาเล่านิทานหากออกเสียงชัดเจน เด็กจะเลียนแบบ และจะทำให้เด็กมีพัฒนาการทางภาษาสูงมาก "

                "ธีรวงศ์ ธนิษฐ์เวธน์" ผู้อำนวยการสมาคมไทสร้างสรรค์ เล่าถึงความสำเร็จของโครงการนิทานเพื่อน้อง ซึ่งเริ่มมาตั้งแต่ปี 2544 กับศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก 36 ศูนย์ใน จ.ขอนแก่น มหาสารคาม และนครสวรรค์ โดยยกตัวอย่างห้องสมุดเด็กโพธิ์กลาง ต.วังยาว อ.โกสุมพิสัย จ.มหาสารคาม ซึ่งมีเด็กทั้งหมู่บ้านเพียง 106 คน แต่ยอดการยืมหนังสือกลับบ้านด้วยตัวเด็กเองเพื่อให้พ่อแม่อ่านให้ฟัง กลับสูงถึง 3,025 เล่ม ในเวลาเพียง 103 วัน และที่ห้องสมุดเด็กนาทอง ต.นาทอง อ.เชียงยืน จ.มหาสารคาม มีการยืมหนังสือถึง 2,525 เล่ม ในเวลา 39 วัน โดยทั้งหมู่บ้านมีเด็กอนุบาลถึงวัยประถมศึกษาประมาณ 300 คน และที่สำคัญห้องสมุดทั้ง 2 แห่ง เป็นห้องสมุดที่เกิดจากการร่วมแรงร่วมใจกันสร้างขึ้นของคนในชุมชน ซึ่งมาจากแรงกระตุ้นจากความต้องการอ่านหนังสือของเด็กๆ และชาวบ้านในชุมชนเอง ซึ่งสมาคมมีหน้าที่เพียงประสานงานระดมทุนจัดซื้อหนังสือดีและให้ความรู้แก่ครูพี่เลี้ยง

                "หนังสือเด็กหลายพันเล่มในห้องสมุดเด็กทั้งสองแห่ง ล้วนผ่านการคัดสรรแล้วว่าเป็นหนังสือที่เหมาะสมกับเด็กปฐมวัย สามารถกระตุ้นจินตนาการ พัฒนาสติปัญญาแก่เด็กได้ เพราะการรักการอ่านจะเกิดขึ้นไม่ได้ หากเราหยิบยื่นหนังสือที่ไม่มีคุณภาพให้พวกเขา" ธีรวงศ์กล่าวสรุป

                ผลสัมฤทธิ์จากโครงการนี้ ทำให้สมาคมได้งบฯ สนับสนุน 25 ล้านบาท จากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ(สสส.) ดำเนินโครงการต่อในพื้นที่ อ.ภูเวียง กิ่ง อ.หนองนาคำ และ อ.หนองเรือ จ.ขอนแก่น เป็นระยะเวลา 3 ปี คือจะมีไปถึง พ.ศ.2549

                "สุพัตรา คุณทะวงษ์" ครูพี่เลี้ยงศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านในภู่ อ.เมือง จ.ขอนแก่น ผู้มีประสบการณ์การใช้หนังสือนิทานในโครงการนิทานเพื่อน้อง กล่าวว่า "เมื่อใช้หนังสือเด็กเป็นสื่อ ทำให้เด็กมีสมาธิมากขึ้นในการทำกิจกรรม และในแต่ละวันเด็กจะต้องยืมหนังสือกลับบ้านให้พ่อแม่อ่านให้ฟังก่อนนอน ไม่เช่นนั้นไม่ยอมกลับ บางบ้านพ่อแม่เล่าไม่เป็น เด็กก็จะเป็นผู้เล่าให้พ่อแม่ฟังแทน เล่าไปตามประสีประสาของเด็ก สิ่งที่เห็นชัดหลังจากใช้หนังสือนิทานกับเด็ก ก็คือพัฒนาการทางภาษาของเด็กชัดเจนมาก พูดภาษากลางได้ชัดถ้อยชัดคำ"

                โครงการพัฒนาเด็กปฐมวัยในชนบทด้วยการเล่านิทานอ่านหนังสือให้เด็กฟังนี้ อาจจะเป็นเพียงโครงการเล็กๆ ที่ทำในพื้นที่ไม่กว้างใหญ่นัก หากแต่จะเป็นจุดเริ่มให้สังคมได้ตระหนักถึงความสำคัญและคุณค่าของการพัฒนาเด็กปฐมวัยด้วยการใช้หนังสือ ซึ่งไม่ใช่เป็นเพียงแค่การสร้างหนอนหนังสือหรือการสร้างนิสัยรักการอ่านเท่านั้น

"หากแต่คือการเตรียมคนคุณภาพ เพื่อสังคมอันดีงามในอนาคต"